Động lực xúc tiến lĩnh vực đào tạo sinh viên y khoa
Do bệnh nhân trở nên tiêu điểm của ngành y nên mối quan hệ bác sĩ- người bệnh đã bắt đầu chuyển sang hình thái mới, mang tính đối tác ngang bằng, và công nghệ kỹ thuật số đóng vai trò quan yếu hơn bao giờ hết trong săn sóc sức khỏe. Để nắm bắt được công nghệ, đời bác sĩ tương lai phải thỏa mãn nhiều tiêu chí quan yếu, buộc lĩnh vực đào tạo sinh viên y khoa phải đi trước đón đầu. Sự tiến bộ của công nghệ kỹ thuật số, công nghệ thông báo (CNTT) và sự xuất hiện của internet với các kênh truyền thông xã hội đã tác động không nhỏ tới ngành y. Cấu trúc “tòa tháp ngà y học” bắt đầu thay đổi bởi nguồn tri thức rộng lớn trực tuyến, từ các kênh truyền thông từng lớp kết nối với bệnh nhân, cung cấp rất nhiều thông tin liên quan đến cả y lẫn dược. Sức mạnh của các cộng đồng trực tuyến đã thúc đẩy mối quan hệ thầy thuốc-bệnh nhân lên thêm một ngưỡng mới. Nói ngắn hơn, bệnh nhân cần được cung cấp các dịch vụ tốt hơn, dân chủ hơn, không còn mang tính độc quyền như trước nữa.
thế hệ bác sĩ mai sau “vừa giỏi chuyên môn lại thành thục công nghệ số”
Công nghệ kỹ thuật số trong ngành y đã và đang phát triển sôi động, ra đời nhiều thiết bị y tế thu nhỏ, số hóa và kết nối liên thông để dùng cho mục đích cá nhân chủ nghĩa. tỉ dụ, công nghệ Telemedicine, chẩn đoán di động, phi cơ không người lái y tế hoặc in ấn 3D... đã tạo điều kiện tiện lợi cho ngành y và người bệnh. Cùng với xét nghiệm di truyền trực tiếp, ứng dụng công nghê gen, trí thông minh nhân tạo (AI), công nghệ y tế kỹ thuật số... sẽ chuyển đổi lĩnh vực coi ngó sức khỏe từ phản ứng sang y tế đề phòng. Điều đó có nghĩa, các công cụ phòng ngừa càng ngày càng tốt hơn và dễ tiếp cận hơn, tiên lượng sớm bệnh nên việc đề phòng và chữa trị sẽ đạt hiệu quả cao hơn. Trong mai sau, các chuyên gia y tế sẽ đóng vai trò như một dịch giả giữa các dữ liệu kỹ thuật và bệnh nhân; như một “hướng đạo sinh” trong lĩnh vực săn sóc sức khỏe, cố vấn săn sóc sức khỏe thay vì khám và cấp đơn thuốc như hiện nay. Mối quan hệ giữa bác sĩ-bệnh nhân thế kỷ 21 sẽ thay đổi đáng kể, thầy thuốc ngày mai cần được đào tạo bài bản hơn, đa dạng hơn mới có thể đáp ứng tốt các nhiệm vụ nói trên.
Vì lý do trên, cộng đồng y tế cấp thiết lập các nguyên tắc mới cho đào tạo y học, tạo ra thế hệ bác sĩ mới, giỏi cả chuyên môn lẫn công nghệ số, tin học. Theo FC, mùa Thu 2017, Đại học y học Semmelweis (SMS) của Hungary đã khởi động chiến dịch mang tên Lessons in Digital Health (Bài học về Sức khỏe kỹ thuật số) để tăng cường tri thức kỹ thuật số trong y học và bước đầu đã đạt được kết quả tốt, đặc biệt, sinh viên rất hứng với môn học này.
Một số nguyên tắc đào tạo bác sĩ kỷ nguyên số
kiến thức kỹ thuật số phải đi trước một bước:
Sự cần thiết đầu tiên là tri thức kỹ thuật số phải đi trước, sinh viên y học, giáo sư và bác sĩ đều phải trang bị cho mình kiến thức này. Biết cách tìm kiếm, phân tách, và đánh giá thông tin; đánh giá chất lượng trang web y tế; biết cách làm việc với các bệnh nhân duyệt y nền kỹ thuật số..., đó là những kỹ năng căn bản cho các thầy thuốc trong mai sau. Cũng phải nói thêm rằng, kỹ thuật số luôn luôn biến thiên và đổi thay nên mọi người không chỉ nắm được những điều căn bản mà còn đoán trước được khuynh hướng mới để cập nhật và đeo đuổi kịp thời với không gian trực tuyến.
Hệ thống giải phẫu công nghệ 3D Anatomage Table
Sinh viên phải hiểu rõ vai trò của bệnh nhân:
Xưa và nay, cộng đồng y tế đều hiểu bệnh nhân là mục tiêu quan trọng của ngành y nhưng trong thời đại kỹ thuật số, điều này lại quan yếu hơn, cho dù đó là việc phát triển một loại thuốc mới, cách điều trị mới hoặc cho ra đời một bệnh viện mới thì bệnh nhân vẫn là “trung tâm của vũ trụ”. Chính nên chi, bệnh nhân còn được xếp trong danh sách hội đồng tư vấn của các công ty dược phẩm lớn, của bệnh viện, hay trong các sự kiện y tế có liên tưởng. Nếu sinh viên y học được đào tạo tri thức này sẽ giúp họ trở thành bác sĩ thực hiện tốt trong mai sau.
Cho phép sinh viên làm việc với bệnh nhân ngay từ ngày trước hết:
Sinh viên y học thực thụ cần phải ở gần bệnh nhân “ngay từ đầu khóa học”, điều này sẽ giúp sinh viên cảm thông với những đau khổ của họ và từ đó chóng vánh tìm cách giúp họ sớm thoát ra khỏi những vấn đề bức xúc của bệnh tật. ngoại giả, sinh viên cũng nên làm quen với các tiện ích y học, các trình theo dõi, thiết bị mang trên người và các giải pháp kỹ thuật số khác để giúp bệnh nhân nhanh lành bệnh và giúp họ sống tốt trong những năm tháng còn lại của thế cuộc. Đại học Radboud Hà Lan lá nơi đã thành công với mô hình giáo dục này, khiến bệnh nhân luôn luôn nằm trong tầm kiểm soát của sinh viên y học.
Tạo tư duy thiết kế y học phê chuẩn các hội thảo:
dù rằng tư duy này bắt nguồn từ thiết kế nhưng nó đã phủ sóng sang cả lĩnh vực kinh doanh và đang từng bước xâm nhập vào lĩnh vực y học. Đó là nguyên tắc hiệp với nhu cầu của người tiêu dùng. Nếu bác sĩ có ý tưởng cải tiến điều trị, một loại thuốc hoặc quản lý bệnh nhân bằng công nghệ, họ hoàn toàn có thể làm được. Nhưng để làm được điều này, sinh viên y khoa cần có môi trường để làm quen với sáng kiến lẫn thực hành. Các loại hội thảo DIY (tự sáng tạo), chẳng hạn như hội thảo Makerspaces có tác dụng rất bổ ích, giúp sinh viên biết cách tạo ra ý tưởng mới theo một giải pháp thực tế, cách làm việc theo nhóm và cách tạo ra những dụng cụ cấp thiết cho công việc của mình.
áp dụng giáo cụ tiền tiến vào giảng dạy:
dụng cụ học tập trực tuyến gần như là vô tận, Ví dụ như các vận dụng, câu hỏi vấn đáp, bài giảng trên Youtube, TED (Công nghệ, tiêu khiển, thiết kế hay còn gọi là hội thảo)... là những kho giáo cụ tiên tiến mà các giáo sư y học nên khai thác cho giảng dạy. thí dụ, Anatomage Table là bề mặt giải phẫu ảo trước nhất trên thế giới, rất hoàn hảo cho việc dạy giải phẫu. Các thiết bị thực tại hỗn hợp Hololens cũng là một dụng cụ sạch để nghiên cứu cơ thể con người. Năm 2019, một số trường đại học như Case Western của Mỹ có kế hoạch hiệp tác với Cleveland Clinic đưa phương tiện Anatomage table vào giảng dạy bộ môn phẫu thuật, phục vụ nghiên cứu khoa học, đặc biệt là dạy một số môn bệnh học trong lâm sàng… Anatomage Table là hệ thống phẫu thuật hình 3D công nghệ tiên tiến nhất cho giáo dục giải phẫu đã và đang được áp dụng bởi nhiều trường y và các tổ chức hàng đầu thế giới. Với công cụ này học sinh sẽ không phải thực hành học giải phẫu trên xác chết mà từ thực tại ảo phê chuẩn Hololens.
Ngoài Anatomage Table còn nhiều công nghệ mới sẽ được đưa vào giảng dạy trong y khoa để giúp sinh viên làm quen với các công cụ công nghệ số. Trí sáng ý nhân tạo, thực tế ảo và thực tại tăng cường (VR/AR), in 3D, rôbốt hoặc giải lớp lang bộ gen giá rẻ sẽ thay đổi cách con người nhận biết, phân phối thuốc tới tay người bệnh cũng như trong điều trị. Nhờ những dụng cụ này, không chỉ có hiệu quả đào tạo, chữa bệnh được cải thiện mà vị thế của ngành y lẫn chuyên gia y tế được nâng cao.
Cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân cùng hiệp tác để khai phá tối đa công nghệ phục vụ mục tiêu điều trị.
thầy thuốc và bệnh nhân cùng vào cuộc:
Khi mối quan hệ bệnh nhân-thầy thuốc chuyển từ quyền lực bất xứng, bao cấp sang mối quan hệ đối tác đồng đẳng, thì mối quan hệ giữa giáo sư-sinh viên cũng đổi thay theo. Vị giáo sư không phải là người “bao cấp” tri thức và chính các vị giáo sư cũng học hỏi được nhiều điều bổ ích từ sinh viên và phối hợp phản hồi vào chương trình giảng dạy, giúp giáo trình sinh động, thực tế hơn. Từ đó, các giáo sư có thể cung cấp cho sinh viên các câu hỏi, khuyến cáo và nhận về những đóng góp mang tính xây dựng.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh như giờ thì cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân cùng vào cuộc để làm, chủ công nghệ nhằm đạt hiệu quả điều trị cao hơn, giảm thiểu uổng. Sự tín nhiệm của thầy thuốc là rất quan yếu, thầy thuốc chẳng thể không nói với bệnh nhân về tác hại khi nhìn thấy họ hút thuốc lá hay nhiều khuyến cáo có ích khác. Lời nói của thầy thuốc có trọng lượng hơn so với từ các nguồn khuyến cáo khác. thầy thuốc hướng dẫn ân cần người bệnh dùng các thiết bị y tế như máy đo huyết áp, đo đường huyết, vận dụng sức, máy theo dõi tập thể dục, hay các thiết bị y tế mang trên người sẽ giúp bệnh nhân quản lý sức khỏe cho bản thân một cách tốt hơn.
DS. TRANG NHUNG
( (Theo Medicalfuturist- 8/2018) )
Đăng nhận xét