Trong suốt 130 năm dưới sự trị vì của Khang Hi Đại Đế và Càn Long, đất nước triều Thanh đã đạt đến đỉnh cao của sự hưng vượng.
Có được thành quả này, ngoài việc người đứng đầu triều đình là tuấn kiệt kiệt xuất, có tài định quốc an bang mà còn là nhờ vào sự chọn lọc sáng láng người kế vị.
chả hạn như Khang Hi chọn Ung Chính và Ung Chính chọn Càn Long, cả hai đều chọn đứa con tài hoa nhất của mình để kế thừa đại nghiệp.
Đến thời Càn Long, ông có tới 17 người con nhưng chung cuộc lại chọn Gia Khánh - con trai thứ 15 của ông và cũng là con của Lệnh Phi làm người kế vị.
Vậy Gia Khánh Hoàng đế là người có tài đức gì mà được Càn Long tin cẩn, chọn làm vị Hoàng đế tiếp theo của Thanh triều?
Gia Khánh là người như thế nào?
Gia Khánh Hoàng đế (1760 - 1820) hay còn được biết đến với cái tên Thanh Nhân Tông, nguyên danh là Vĩnh Diễm, con trai thứ 15 của Càn Long Đế với Lệnh Ý Hoàng quý phi.
mặc dầu trong sử sách không tìm thấy những biên chép nói rằng Gia Khánh là một kẻ hoang dâm, tham lam và ngu dốt nhưng ông là một người khá tầm thường, không có tài cán xuất chúng như các vị huynh đệ khác.
ia Khánh Hoàng đế (1760 - 1820).
GGia Khánh là một người có lối sống giản dị, có lý tưởng cao và luôn mong muốn được thanh trừng những gian thần trong triều đình.
Do đó, khi Càn Long tốn, Gia Khánh đã xử quyết Hòa Thân - một đại tham quan trong lịch sử Trung Quốc.
Dưới thời cai trị của mình, Gia Khánh từng thực hiện một cuộc canh tân có quy mô khá lớn, chũm khôi phục lại triều Thanh sau một thời gian dài bị lũng đoạn bởi Hòa Thân và chống nạn buôn thuốc phiện ở Trung Hoa.
Bên cạnh đó, ông còn mạnh tay đàn áp các cuộc khởi nghĩa của nông dân.
Mặc dù có thay nhưng tài trị quốc thấp kém khiến thời trị vì của Gia Khánh xảy ra mâu thuẫn xã hội gay gắt, nha phiến lưu nhập Trung Quốc, nạn tham nhũng không những không khởi sắc mà còn nghiêm trọng hơn, triều đình thối nát, khởi nghĩa xảy ra khắp nơi.
Đất đai phần đông tập kết vào tay quan và địa chủ. nông dân trắng tay, chỉ đi làm mướn cuốc mướn và làm nô lệ. Giai đoạn này được sử gọi là gia cảnh trung suy.
rút cục, đế chế hưng thịnh Khang - Càn phát triển nhãi nhép suốt hơn 100 năm đã tiêu tan dưới tay hoàng đế Gia Khánh.
Gia Khánh Đế bên cạnh Lệnh Phi hồi còn nhỏ.
Trong thời gian tại vị, Gia Khánh nhiều lần bị hành thích bất thành. Năm 1820, Gia Khánh đột ngột thăng hà ở tuổi 60 tại sơn trang Thừa Đức.
Cái chết của vị Hoàng đế này được sử sách ghi lại một cách rất chung chung, nhưng trong dân gian lại lưu truyền không ít những giai thoại về việc Gia Khánh đế chết vì bị… sét đánh!
vì sao Càn Long chọn Gia Khánh làm người kế vị?
Nguyên tắc kế thừa hoàng vị trong thời nhà Thanh thường là “lập đích lập trưởng”, tức lập con trai của Hoàng hậu hoặc đứa con trai trước tiên của Hoàng thượng.
Trong khi đó, Gia Khánh lại là con trai thứ 15 của Càn Long, đứng ở vị trí gần cuối và hầu như chơi có nhịp để đăng cơ.
Tuy nhiên, ông trời hình như đã cố ý xếp đặt khi để đích tử của Càn Long là Vĩnh Liễn (con trai thứ 2), Vĩnh Tông (con trai thứ 7) và Vĩnh Hoàng, con trai trước nhất của Càn Long, chết yểu.
Mặc dù có tới 17 người con trai nhưng các hoàng tử phần lớn đều chết yểu. Đến khi gần thoái vị, Càn Long chỉ còn lại 5 người con trai nên khuôn khổ chọn lọc cũng ít đi.
Càn Long Đế, một người nổi danh có tính đa nghi.
5 người con trai còn lại của Càn Long có thể chọn lựa làm người kế vị là Bát a ca Vĩnh Tuyền, Thập Nhất a ca Vĩnh Tinh, Thập Nhị a ca Vĩnh Cơ, Thập Ngũ a ca Vĩnh Diễm (Gia Khánh Hoàng đế) và Thập Thất a ca Vĩnh Lân.
Tuy nhiên, lúc chọn người kế vị, Thập thất a ca lúc đó mới ra đời không lâu nên không hợp trở thành trữ quân.
Trong khi đó, Vĩnh Tuyền được đánh giá là một người ham tửu sắc, chân lại có tật nên ông không phù hợp ở ngôi Thái tử theo lời của Càn Long Đế.
Vĩnh Tinh rất giỏi thư pháp, được liệt vào một trong Tứ đại thư pháp trứ danh thời bấy giờ nhưng tính hạnh keo kiệt, keo kiệt, không được Càn Long yêu thích.
Vĩnh Cơ là con trai của Kế Hoàng hậu, là đích tử lại có tài trí, sáng ý hơn người, làm việc gì cũng có chính kiến, là người hiệp nhất để kế vị Càn Long.
Tuy nhiên, Kế Hoàng hậu vào những năm cuối đời bị Càn Long Đế ghẻ lạnh, đến chết cũng không được phong thụy hiệu, không có mộ phần riêng nên hoàng tử Vĩnh Cơ ít nhiều cũng bị ảnh hưởng, không được Càn Long quý trọng.
Thậm chí, Vĩnh Cơ chỉ có danh xưng Bối lặc, không được phong làm thân vương như các hoàng tử khác.
Gia Khánh tuy thực chất hiền hậu nhưng không có tài trị quốc.
Bên cạnh đó, Càn Long là một người rất đa nghi và có dụng tâm của riêng mình.
Càn Long Đế thoái vị sau 60 năm thống trị không phải vì do tuổi già sức yếu, mà chẳng qua là ông không muốn vượt qua thời kỳ thống trị của ông nội Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế (61 năm trị vì), người Càn Long rất ái mộ.
Do đó, với bản chất là một người “yêu quyền lực hơn cả sinh mệnh”, Càn Long chọn người kế vị khăng khăng phải là một người tầm thường, tuân mọi mệnh lệnh và ủng hộ quyền lực của ông một cách tuyệt đối.
Trong khi đó, Vĩnh Diễm lại là một người có tính cách hướng nội, trầm lặng, thật thà, tôn trọng nhân hiếu nên luôn nghe theo và phục tùng Càn Long vô điều kiện.
Với tính cách này, Càn Long có thể dễ dàng điều khiển và thao túng mọi việc quốc gia đại sự khi tân hoàng đế lên ngôi.
Do đó, Vĩnh Diễm đã “lọt vào mắt xanh” của Càn Long khi chọn người kế vị.
Càn Long chọn con trai của Lệnh Phi làm người kế vị không phải do tình cảm của ông dành cho phi tần này hay do vị hoàng tử đó xuất sắc.
Vào năm 1796, Vĩnh Diễm lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Gia Khánh và Càn Long lui về làm thượng hoàng.
Mặc dù nắm quyền trong tay nhưng Gia Khánh vẫn chỉ là một hoàng đế bù nhìn, chỉ có danh mà không có thực trong vòng 3 năm.
Bởi, Càn Long Thái Thượng hoàng lúc đó vẫn là người ra quyết định chính, phàm là công văn quan trọng, tuyển bổ quan lại đại thần, Gia Khánh Đế phê chuẩn xong đều phải đưa cho thượng hoàng xem xét, sau khi thái thượng hoàng đồng ý mới quyết định.
bởi thế, trong thời đoạn này, triều Thanh tồn tại cùng lúc “hai vị hoàng đế” và được sử gọi là biện pháp “Huấn chính”.
Tới năm 1799, khi Càn Long tạ thế, Gia Khánh Đế mới làm lễ lên ngôi, chính thức nắm quyền cai trị giang san. Tuy nhiên, khi ấy Gia Khánh Đế đã 40 tuổi.
Chốt lại rằng Càn Long chọn Gia Khánh, con trai của Lệnh Phi, làm người kế thừa đại nghiệp không phải vì Gia Khánh là một người có tài hay do tình cảm mặn nồng của ông dành cho Lệnh Phi như trong bộ phim
Diên Hi công lược
nổi đình nổi đám gần đây, mà chẳng qua là do Càn Long muốn thỏa mãn quyền lực vô thượng mà thôi.
Đăng nhận xét