Theo thống kê, khoảng 1% số đàn bà mang thai có các bệnh lý van tim và đi kèm với tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng hiểm đối với mẹ và thai nhi. Tuy nhiên, nếu biết cách chăm nom và điều trị bệnh van tim ở phụ nữ mang thai thì sẽ mang lại cho những bệnh nhân này cuộc sống tốt đẹp hơn.
Hẹp van hai lá: tình trạng van hai lá (ngăn giữa nhĩ trái và thất trái) bị hẹp. nguyên nhân thường gặp là thấp tim. Đây là bệnh tim rất đáng quan hoài ở nữ giới có thai vì khởi đầu người bệnh thường không có triệu chứng nhưng khi mang thai có thể diễn biến xấu đi do nhịp tim nhanh, rối loạn nhịp tim hoặc do nhu cầu cung cấp máu tăng lên dẫn đến các biến chứng thường gặp là phù phổi cấp, nếu không được điều trị có thể gây hiểm nguy đến tính mệnh cho bà mẹ và thai nhi. bởi vậy, sản phụ có bệnh hẹp van hai lá nặng cần được tham mưu bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch và thường điều trị nong van hoặc phẫu thuật thay van hai lá trước khi mang thai.
Sa van hai lá: bệnh phổ thông, xảy ra khi các van giữa buồng tim trên trái (tâm nhĩ trái) và buồng thấp bên trái (tâm thất trái) không đóng đúng cách. Khi tâm thất trái co, phồng nắp của van (sa) trở lên hoặc quay trở lại tâm nhĩ. Đây là bệnh thường ít gây triệu chứng và không cần điều trị. Đa số đàn bà bị sa van hai lá có thể mang thai an toàn. Nếu sa van hai lá gây hở van tim nhiều, cần điều trị trước khi mang thai. Tốt nhất là tuân theo chỉ định của bác sĩ.
Hở van hai lá: khi van tim bị hở, máu ngược trở lại gây ứ ở tim, tim phải làm việc nhiều hơn để đẩy cả lượng máu ứ đó đi, lâu dần sẽ bị suy yếu. Đây là duyên do do di chứng thấp tim hoặc sa van hai lá. Tùy mức độ hở nặng hay nhẹ, đã có biến chứng hay chưa mà người bệnh có các diễn đạt như: mệt mỏi, khó thở, đau ngực, suy tim, rối loạn nhịp… Ở sản phụ thường dung nạp tốt nên thỉnh thoảng quá trình mang thai vẫn diễn ra thông thường (thường gặp ở sản phụ chức năng tim còn bù trừ tốt), tuy nhiên ở những sản phụ có hở van hai lá thi bằng lái xe a1 nặng, kèm theo chức năng tim đã suy giảm thì quá trình thai nghén dễ có các biến chứng khi sinh nở.
Hẹp van động mạch chủ: duyên cớ thường gặp là bẩm sinh hoặc do di chứng của thấp tim. Nếu mang thai sẽ tăng nguy cơ biến chứng nặng. phụ nữ có bệnh hẹp van động mạch chủ cần đi khám khi dự kiến có thai. thầy thuốc tư vấn cụ thể những nguy cơ tiềm tàng của quá trình mang thai. Nếu hẹp van động mạch chủ nặng hoặc đã có triệu chứng như khó thở, đau ngực thì cần khuyên người bệnh không nên có thai cho tới khi được giải phẫu. Nếu đã mang thai và xuất hiện các triệu chứng sớm thì nên cân nhắc đình chỉ thai nghén.
Hở van động mạch chủ: sản phụ thường dung nạp tốt khi chức năng tim còn trong giới hạn thường nhật. Điều trị nội khoa với chế độ ăn giảm muối, dùng thuốc lợi tiểu, thuốc trợ tim cho các trường hợp hở van động mạch chủ nặng, có rối loạn chức năng thất trái và bệnh nhân có triệu chứng trên lâm sàng.
Cần lưu ý một số thuốc trong quá trình thai nghén như thuốc ức chế men chuyển (loại thuốc hay dùng điều trị trong hở van động mạch chủ) có nguy cơ dị tật với thai nhi, nên cần thay thế bằng nhóm thuốc khác. Nên trì hoãn giải phẫu (nếu có thể) đến sau khi sinh để tránh nguy cơ gây sảy thai hay sinh non. Các bệnh nhân có triệu chứng và các bệnh nhân có rối loạn chức năng thất trái nên được theo dõi huyết động trong khi chuyển dạ và sinh.
Van cơ học và thai nghén: những sản phụ có mang van tim nhân tạo (được thay van nhân tạo cơ học trước khi mang thai) cần dùng thuốc chống đông suốt đời và phải nối trong thời kỳ mang thai. Tuy nhiên, các thuốc chống đông có thể dẫn đến bệnh lý thai nhi trong thời gian từ tuần thứ 6 đến tuần thứ 12, đồng thời làm tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu và xuất huyết nội sọ thai. thành ra, với người bệnh mang van tim cơ học, việc mang thai sẽ dẫn đến nguy cơ lớn cho cả mẹ và thai nhi. Trong thai kỳ, thai phụ tuyệt đối tuân theo chế độ điều trị của bác sĩ tim mạch và theo dõi định kỳ của thầy thuốc sản khoa nhằm phát hiện có hay không dị tật thai nhi.
Bệnh van tim là căn bệnh vô cùng hiểm nguy, nhất là với nữ giới mang thai vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới cả mẹ và thai nhi. Nếu không có chế độ theo dõi đặc biệt từ bác sĩ, quá trình mang thai có thể xảy ra nhiều nguy cơ. bây chừ, sự phát triển của khoa học công nghệ đã mở ra nhiều cơ hội hơn cho nữ giới trong việc mang thai. Tuy nhiên, trước khi quyết định mang thai, bệnh nhân cần đi khám ở các chuyên khoa tim mạch sâu để được các thầy thuốc chẩn đoán và tham vấn theo hướng tốt nhất.
BS. NGUYỄN TUẤN ANH
Đăng nhận xét