Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo 3 công dân Mỹ, gồm Kim Hak-song, Kim Dong-chul và Kim Sang-duk (hay còn gọi là Tony Kim), từng bị Triều Tiên giam cấm tại các trại cải tạo cần lao trong khoảng thời kì lên tới 2 năm đã được trả tự do và quay trở về Mỹ vào chiều qua 9/5.
Theo NBC, hai phi cơ, trong đó một chiếc chở các công dân Mỹ lúc và một chiếc chở Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, đã hạ cánh xuống Anchorage, bang Alaska trước khi tới căn cứ không quân Andrews vào chiều qua. AFP đưa tin Tổng thống Trump rất “háo hức” về việc này.
“Tôi vui thông báo rằng Ngoại trưởng Pompeo đã lên máy bay và đang trên đường từ Triều Tiên trở về với 3 người đàn ông tiệt mà tuốt mọi người đều đợi chờ được gặp. Sức khỏe của họ chừng như vẫn tốt”, ông Trump viết tiếp.
Trên đường từ Triều Tiên về nước, Ngoại trưởng Pompeo cho biết “3 công dân Mỹ vẫn đang ở trong tình trạng sức khỏe tốt và cả 3 đều có thể đi lại trên tàu bay mà không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào”. Theo lời một quan chức Mỹ, một quan chức Triều Tiên đã tới khách sạn Koryo vào lúc 19h và thông tin nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã quyết định “ân xá” cho 3 công dân Mỹ. Quan chức Triều Tiên cũng nhấc Ngoại trưởng Pompeo phải bảo đảm rằng những người được thả sẽ “không tái phạm” những lỗi lầm tương tự như trước đây.
Dỡ bỏ rào cản
Theo New York Times , việc Triều Tiên trả tự do cho các tội phạm Mỹ, trong đó cả 3 đều là người Mỹ gốc Hàn, được xem là động thái rõ rệt nhất của Bình Nhưỡng nhằm cải thiện quan hệ song phương với Mỹ kể từ khi Tổng thống Trump lên nắm quyền hồi tháng 1 năm ngoái. Hành động này nghe đâu đã gạt bỏ đi rào cản rốt cuộc trước khi Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un tổ chức hội nghị thượng đỉnh lịch sử, dự định vào cuối tháng này hoặc đầu tháng sau.
Giải quyết sự bế tắc trong vấn đề giam giữ tầy vẫn chưa thể bảo đảm kiên cố mức độ thành công của hội nghị thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều, trong đó dự định đề cập tới một loạt vấn đề thậm chí còn phức tạp hơn nhiều như kho khí giới hạt nhân của Triều Tiên hay sự chia rẽ trên bán đảo Triều Tiên và an ninh khu vực châu Á. Tuy nhiên, giới chức Mỹ nhận định động thái thả người của Triều Tiên đã phát đi một tín hiệu cho thấy nước này thực thụ nghiêm chỉnh về việc chấm dứt mối quan hệ đối đầu bao tay với Mỹ và các đồng minh của Washington trong suốt gần 7 thập niên qua.
Tổng thống Trump rất hoan hỉ với quyết định thả người của Triều Tiên. Thậm chí, nhà lãnh đạo Mỹ còn công khai nói đùa rằng ông xứng đáng nhận giải Nobel Hòa bình vì những ráng ngoại giao của mình. Có thể thấy rõ sự phấn khởi của Tổng thống Trump khi ông đích thân đáp phi cơ từ Nhà Trắng tới cứ không quân Andrews ở ngoại thành thủ đô Washington ngay trong đêm để đón 3 công dân Mỹ về nước. Đây là điều mà các tổng thống tiền nhiệm thường không làm nếu họ ở trong tình cảnh na ná.
“Không ai nghĩ rằng chuyện này sẽ xảy ra, và nếu có xảy ra đi chăng nữa thì cũng phải mất nhiều năm nhiều nhiều thập niên nữa, cương trực mà nói là như vậy. Tôi trân trọng ông Kim Jong-un vì đã làm điều này và cho phép họ về nước”, ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngay sau khi phía Triều Tiên thả người.
nhã ý của Triều Tiên
Mỹ từ lâu đã yêu cầu Triều Tiên phải thả 3 công dân của nước này - những người bị cáo buộc với các tội danh làm điệp báo viên hoặc có “hành động thù địch” chống phá Triều Tiên. Hai trong số họ bị bắt sau khi ông Trump nhận nhiệm sở.
“Đối với Tổng thống Trump, động thái thả người càng củng cố thêm lập trường của ông rằng chỉ có ông mới đủ khả năng thương lượng hiệu quả với Triều Tiên. Còn đối với nhà lãnh đạo Kim Jong-un, việc thả người giúp ông nới lỏng chiến dịch gây áp lực tối đa (từ Mỹ), được cho là đã lên đến cực điểm, song song nâng tầm giá trị và kéo dài thời kì cho quá trình phi hạt nhân hóa”, Evan S. Medeiros, cựu cố vấn cấp cao về châu Á dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, nhận định.
Ông Kim Dong Chul là nhà tuyên giáo người Mỹ gốc Hàn, bị Triều Tiên bắt giữ tại Khu Kinh tế Rajin-Sonbong từ ngày 2/10/2015 với cáo buộc làm điệp viên cho Hàn Quốc. Ông Kim Sang Duk bị bắt vào ngày 21/4/2017 vì các “hành vi thù địch” chống đối chính quyền Triều Tiên, song không rõ hành vi cụ thể là gì. Ông Kim Hak-song, người Mỹ gốc Hàn, cũng bị Triều Tiên bắt giữ vào ngày 7/5/2017 vì bị buộc tội có “các hành vi thù địch”.
Việc công dân Mỹ bị nhốt tại Triều Tiên là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ song phương. Otto Warmbier, sinh viên Đại học Virginia, đã chết thật hồi tháng 6 năm ngoái, không lâu sau khi được Triều Tiên thả về trong tình trạng hôn mê. Trước đó, Triều Tiên đã giam giữ công dân Mỹ này trong 17 tháng với cáo buộc trộm cắp một biểu ngữ tuyên truyền khi tới Triều Tiên du lịch. Cha mẹ của Warmbier gần đây đã đệ đơn kiện, buộc tội Triều Tiên bắt cóc và giết hại con trai họ.
Theo nhà nghiên cứu cấp cao Lee Byong-chul tại Viện nghiên cứu Hòa bình và Hợp tác ở Seoul, việc Triều Tiên đồng ý thả 3 công dân Mỹ “thể hiện Thiện chí tốt đẹp” của Bình Nhưỡng và là tín hiệu hăng hái trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều. Chuyên gia Lee nhận định động thái này của Triều Tiên đã “cho thấy ý thức sẵn sàng thương thảo và thỏa hiệp” và là cú ghi điểm “về chính trị” cho Tổng thống Trump – nhà lãnh đạo đang vướng vào các vụ lùm xùm trong nước.
Là người từng dành nhiều thập niên thương thảo với Triều Tiên về vấn đề thả con tin, cựu Thống đốc bang New Mexico Bill Richardson cho rằng việc 3 công dân được thả về nước là một phần trong tiến trình thương lượng sâu rộng hơn giữa Mỹ và Triều Tiên.
“Tôi tin rằng Mỹ đã đặt điều kiện tiên quyết buộc Triều Tiên phải thả các con tin Mỹ trước khi tổ chức hội nghị thượng đỉnh”, ông Richardson nói.
Theo Joseph DeTrani, cựu quan chức tình báo từng thương thuyết với Triều Tiên, “việc thả 3 công dân Mỹ là tín hiệu tốt cho thấy Triều Tiên thực sự mong muốn một cuộc gặp tốt đẹp giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un, cùng với đó là một giải pháp hòa bình cho vấn đề hạt nhân và các vấn đề khác với Triều Tiên”.
Trong khi đó, Evans J. R. Revere, nhà ngoại giao chuyên về khu vực thi bang a1 Đông Á từng công tác tại Bộ Ngoại giao Mỹ, tỏ ra hiềm nghi về quyết định thả người của Triều Tiên vì cho rằng Bình Nhưỡng từng có “lịch sử” bắt giữ và bỏ tù các công dân Mỹ trước khi dùng họ làm “quân bài” mặc cả.
“Tôi không khen Triều Tiên khi họ quyết định thay đổi điều mà đáng ra họ không nên làm ngay từ đầu”, ông Revere cho biết.
Thành Đạt
Theo Vox, NYT
Đăng nhận xét