|
|
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, giữa, Tổng thống Mỹ Trump, phải và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, trái. Ảnh: Korea Herald. |
Ông Moon Jae-in sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại làng đình chiến Panmunjom vào ngày 27/4. Đây là kết quả của gắng ngoại giao liên tục của hai miền trên bán đảo Triều Tiên kể từ đầu năm nay. Cuộc gặp này diễn ra trước khi ông Kim gặp gỡ Tổng thống Mỹ Trump, dự định diễn ra vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6.
"bàn bạc giữa ông Moon và ông Kim có thể chỉ tập trung vào hòa bình và hợp tác kinh tế. Lãnh đạo Triều Tiên dường như không từ vũ khí hạt nhân, dựa trên tuyên bố của ông trong cuộc họp của Đảng cầm quyền tuần trước", ông Joshua Pollack, chuyên gia tại Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế Middlebury, Mỹ, nhấn mạnh khi thảo luận với VnExpress .
Trong bẩm trình cho đảng Lao động Triều Tiên hôm 20/4, ông Kim Jong-un nói rõ ông dừng thử vũ khí vì Triều Tiên đã hoàn thành việc xây dựng biện pháp răn đe hạt nhân. Ông gọi kho khí giới Triều Tiên là "thanh gươm có giá trị mạnh mẽ để bảo vệ hòa bình" và là một chính sách đảm bảo để đời tương lai "có thể tận hưởng cuộc sống tử tế và hạnh phúc nhất trên thế giới".
Theo ông Pollack, cả Tổng thống Hàn Quốc và lãnh đạo Triều Tiên tuồng như đều cam kết mạnh mẽ về việc đạt được kết quả tích cực trong cuộc gặp ngày mai. Bên cạnh việc có thể chính thức tuyên bố kết thúc chiến tranh từ năm 1953, Hàn Quốc và Triều Tiên cũng có thể công nhận lẫn nhau về một số vấn đề.
Bình Nhưỡng có thể muốn Seoul rút khỏi các lệnh trừng phạt quốc tế, vốn có ảnh hưởng lớn đến kinh tế Triều Tiên. Nhưng đây là vấn đề mẫn cảm với Hàn Quốc, nước này có thể không muốn đổi thay quá nhanh. Trong khi đó, Mỹ phản đối mạnh mẽ bất kỳ hành động dỡ bỏ cấm vận nào với Triều Tiên đến khi Bình Nhưỡng tự chương trình khí giới hạt nhân.
"nên chi không có tiến triển thực thụ trong cuộc gặp Moon - Kim trừ khi Hàn Quốc quyết định cắt đứt quan hệ với Mỹ", ông Pollack nhận định.
Giải thích rõ hơn lý do lãnh đạo Triều Tiên khó tự hoàn toàn chương trình hạt nhân, ông Ken Gause, Giám đốc đảm trách các vấn đề quốc tế, Tổ chức phân tách CNA, Mỹ, cho biết việc phát triển chương trình này đã được quy định trong Hiến pháp của Triều Tiên. vũ khí hạt nhân gắn trực tiếp với tính hợp pháp của vị trí mà ông Kim nắm giữ. Nếu lãnh đạo Triều Tiên trường đoản cú nó ngay từ lúc đầu đàm luận, ông ấy sẽ phải trả một cái giá cao về chính trị trong nội bộ chế độ của nước này. Do đó, Kim Jong-un có thể có thiện chí đóng băng chương trình hạt nhân, thậm chí có thể dỡ bỏ các phần của chương trình. Đổi lại, lãnh đạo Triều Tiên muốn có sự đảm bảo về kinh thi bằng lái a1 tế và an ninh, nhưng Mỹ lại chưa sẵn lòng đáp ứng.
"Hy vọng là đối thoại giữa ông Moon và ông Kim sẽ giúp làm rõ tính của ông Kim, giúp chúng ta hiểu ông Kim có ý gì về phi hạt nhân hóa", ông Gause nói.
Mặc dù tỏ ra lạc quan về kết quả cuộc gặp giữa lãnh đạo hai miền trên bán đảo Triều Tiên, Giáo sư kiêm nhiệm William Brown tại Đại học Georgetown, Mỹ, cảnh báo truyền thông và một số chính trị gia đang tạo nên những kỳ vọng quá mức. Ông Brown cho rằng kết quả tốt của cuộc họp sẽ mở ra dịp ông Kim Jong-un và Tổng thống Mỹ Trump họp mặt, bàn thảo nghiêm túc về vũ khí hạt nhân. Tổng thống Hàn Quốc Moon sẽ không quá < cưỡng ép > lãnh đạo Kim và cũng không dỡ bỏ lệnh trừng phạt hay giúp đỡ gì cho Bình Nhưỡng, vì đó là những điều Tổng thống Mỹ không muốn.
Ông Benjamin Katzeff Silberstein, Đại học Pennsylvania, Mỹ, cũng cho rằng khả năng Triều Tiên từ vũ khí hạt nhân là rất thấp. Ông cũng dự đoán có thể lãnh đạo Triều Tiên sẽ cam kết có một số hạn chế về chương trình này.
Tác động đến cuộc gặp Trump - Kim
nghi về tính khả thi của cuộc họp giữa lãnh đạo Triều Tiên và Tổng thống Mỹ vì hai bên vẫn còn quá khác biệt, ô ng Pollack ở Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế Middlebury đánh giá nếu nó diễn ra thì hai bên cũng chỉ duyệt y những gì mà ông Kim và Tổng thống Hàn Quốc tán thành trong cuộc gặp ngày 27/4.
Ông William Brown dự đoán khi gặp ông Moon và kể cả họp với ông Trump, lãnh đạo Triều Tiên sẽ không nêu cam kết gì nhiều hơn điều ông đã tuyên bố hôm 21/4 về ngừng thử hạt nhân và hoả tiễn. Có thể các bên sẽ tổ chức các cuộc họp dành cho các chuyên gia để tìm ra giải pháp.
Chuyên gia Gause lo ngại nếu thượng đỉnh giữa Mỹ và Triều Tiên không thành công thì kết quả đạt được trong cuộc họp giữa Tổng thống Hàn Quốc và lãnh đạo Triều Tiên có thể bị hủy hoại.
Ca ngợi ráng của Tổng thống Hàn Quốc trong việc chuẩn bị để Tổng thống Mỹ Trump và lãnh đạo Kim Jong-un gặp nhau, ông William Brown gợi ý ông Moon nên cư xử cầm chừng, Giải thích về trông mong của ông Trump và có thể yêu cầu tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh khác tại Seoul vào mùa thu năm nay, nơi Mỹ và Triều Tiên có thể bàn về các vấn đề bản tính hơn.
Ông Benjamin Katzeff Silberstein đánh giá nếu Tổng thống Mỹ không tạo được tiến triển khi gặp lãnh đạo Triều Tiên sau khi cuộc họp giữa ông Kim và ông Moon có kết quả tốt, Washington có thể trông giống như "chướng ngại vật" trên bán đảo Triều Tiên.
"Cuộc họp thượng đỉnh giữa Hàn Quốc và Triều Tiên có vai trò rất quan yếu trong chuẩn bị họp Mỹ - Triều. Tổng thống Moon có thể rút ra những kinh nghiệm từ đây để giúp người đồng cấp Mỹ Trump chuẩn bị trước khi gặp ông Kim", ông Ken Gause gợi ý.
Việt Anh
Đăng nhận xét