Để kiểm soát 1,4 tỷ cư dân thuộc hàng chục dân tộc, Trung Quốc tham vọng xây dựng hệ thống giám sát khổng lồ phối hợp nhiều biện pháp và công nghệ khác nhau. SCMP nhận định chính quyền Trung Quốc đã nâng khái niệm giám sát lên "một tầm cao mới".
Bồ câu giám sát
SCMP cho biết hơn 30 cơ quan quân đội và cũng như chính phủ dùng thiết bị bay và các thiết bị na ná có hình dạng giống chim bồ câu để theo dõi hoạt động của công dân tại một thi bằng lái xe a2 số tỉnh của Trung Quốc. Những con chim robot được thiết kế có khả năng bắt trước 90% cách chuyển di của bồ câu sống. Chúng thậm chí có thể vỗ cánh khi bay lượn trên trời.
Để tránh bị chú ý, những con chim robot trông sống động và hoạt động tĩnh đến mức thỉnh thoảng những con bồ câu thật cũng bay bên cạnh chúng. Những con robot này được lắp máy ghi hình, thiết bị định vị GPS, hệ thống điều khiển bay và ăng-ten truyền tải dữ liệu phục vụ giao thông vệ tinh.
Máy quay an ninh giám sát
Từ lâu, Trung Quốc đã dựa vào hệ thống máy quay an ninh để giám sát vớ tổ quốc. Tuy nhiên, quy mô hệ thống máy quay này đang ngày càng khổng lồ tới mức "đáng sửng sốt".
|
| Trung Quốc lắp đặt khoảng 200 triệu máy quay an ninh khắp cả nước. Ảnh: CNN . |
Theo New York Times, tới cuối tháng 7, Trung Quốc có khoảng 200 triệu máy quay an ninh khắp cả nước. Năm 2016, lo ngại về vấn đề tây riêng đã xuất hiện khi chính quyền thành phố Thành Đô đề nghị một số cơ sở kinh doanh như phòng massage và phòng tắm công cộng cũng phải lắp đặt máy quay an ninh.
Hồi tháng 5, một dài ở Hàng Châu khai triển lắp đặt hệ thống máy quay an ninh "trợ giảng" tại các lớp học. Hệ thống này được cho là để phân tích biểu cảm khuôn mặt của học sinh, từ đó cho thấy mực độ tập kết dự bài giảng của học sinh trong lớp.
nhận diện khuôn mặt
Tham vọng phát triển hệ thống nhận mặt khuôn mặt của Trung Quốc khiến nhiều cư dân nước ngoài phải ngạc nhiên. Hệ thống hiện Trung Quốc phát triển có khả năng phát hiện, so sánh hình ảnh người đi đường với ảnh căn cước của 1,3 tỷ công dân trong cơ sở dữ liệu chỉ trong vài giây, với đích đạt độ xác thực khoảng 90%.
Hệ thống nhận diện khuôn mặt, kết hợp giữa máy quay của nhà nước và máy quay của tư nhân, được dùng cho các mục đích an ninh và công cộng, thí dụ như quản lý các hệ thống công cộng hay lần theo dấu vết nghi phạm và tù túng bỏ trốn.
Tại Thâm Quyến, chính quyền đô thị đã vận dụng công nghệ nhận mặt khuôn mặt và trí sáng dạ nhân tạo (AI) để đăng hình ảnh những kẻ đào tẩu lên màn hình LED cỡ lớn ở các ngã tư từ tháng 4/2017. Từ tháng 4 năm nay, cảnh sát Thâm Quyến đăng trực tuyến ảnh, tiếng tăm, và một phần thông tin thẻ căn cước của các nghi phạm.
|
| Công nghệ nhận mặt khuôn mặt vận dụng rộng rãi khắp Trung Quốc. Ảnh: SCMP . |
Công nghệ nhận diện khuôn mặt từng giúp cảnh sát Trung Quốc bắt giữ thành công 3 nghi phạm bỏ trốn trong 3 vụ việc khác nhau. Trong số đó, một nghị phạm bị bắt giữ trong một đám đông lên tới 50.000 người.
Kính mắt trang bị công nghệ nhận mặt khuôn mặt cũng bắt đầu được phát cho cảnh sát. Dịp Tết Nguyên đán vừa qua, cảnh sát dùng kính mắt này đã được triển khai để truy bắt tầy ở ga tàu cao tốc Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam.
Máy quay siêu nhỏ trên kính sẽ quét khuân mặt hành khách và kích hoạt phần mềm chứa cơ sở dữ liệu thẻ căn cước công dân. Nhờ thiết bị này, cảnh sát Hà Nam đã bắt giữ 7 đối tượng bị truy nã vì cướp của và 26 đối tượng lường đảo.
ứng dụng của công nghệ nhận mặt khuôn mặt thậm chí được dùng tại nhiều cơ sở khác. Tại Hàng Châu, hệ thống "Cười để tính sổ" đã đi vào vận hành. Trong khi đó, một số nhà vệ sinh công cộng áp dụng công nghệ này để hạn chế lượng giấy vệ sinh phát cho từng cá nhân chủ nghĩa.
Kiểm soát phần mềm nhắn nhe
vận dụng nhắn tin phổ thông nhất Trung Quốc là WeChat được 83% người dùng điện thoại sáng dạ Trung Quốc dùng. Không giống nhiều vận dụng nhắn nhe khác, WeChat không cung cấp nền tảng mã hóa đầu cuối, cho phép các bên thứ ba, trong đó có chính phủ Trung Quốc và hãng cung cấp dịch vụ mạng internet, tiếp cận hồ sơ và dữ liệu tin nhắn của người sử dụng.
Hồi tháng 4, cơ quan chống tham nhũng Trung Quốc thông tin thu được một đoạn đối thoại bằng WeChat đã bị xóa của một cá nhân, giúp mở mang điều tra vụ án.
Bất chấp việc chủ sở hữu WeChat, công ty công nghệ khổng lồ Tencent, phủ nhận kết tội lưu trữ lịch sử tin nhắn của người sử dụng, cư dân mạng Trung Quốc vẫn đặt ra hoài nghi về an toàn bảo mật của người sử dụng dịch vụ của WeChat.
Mới đây, tòa án tỉnh Quảng Đông đưa ra phán quyết chấp thuận dùng tin nhắn trên WeChat và QQ (một áp dụng tin nhắn khác cũng của Tencent) làm bằng chứng trước tòa.
Hệ thống hạnh kiểm từng lớp
Chính phủ Trung Quốc đã xây dựng hệ thống hạnh kiểm tầng lớp dựa trên dữ liệu số, tự động đánh giá hạnh kiểm của các công dân, cơ sở kinh dinh hay thậm chí cả cơ quan quốc gia, dựa trên chừng độ tín nhiệm của người dân cũng như của cả chính phủ.
|
| 169 người bị cấm mua vé tàu, vé tàu bay tại Trung Quốc từ tháng 6. Ảnh: Xinhua . |
Lần đầu ra mắt năm 2014, hệ thống này hiện ảnh hưởng tới mọi hoạt động của người dân và doanh nghiệp, từ lãi suất vốn vay nhà băng tới việc cấp phép xuất cảnh ra nước ngoài.
Hồi tháng 6, chính phủ Trung Quốc công bố danh sách 169 cá nhân có hành động trái quy định như cư xử không đúng mực trên tàu bay, tìm cách mang bật lửa qua soát an ninh, hút thuốc trên tàu cao tốc, trốn thuế và không đóng tiền phạt. Những người này bị cấm mua vé tàu và vé tàu bay trong một năm.
Hệ thống hạnh kiểm tầng lớp hiện mới được triển khai một phần và dự kiến hoàn tất trong năm 2020.
Hệ thống tố cáo
Hồi tháng 4, cơ quan an ninh Trung Quốc đưa vào vận hành website cho phép người dân tố cáo các hoạt động ám muội có khả năng đe dọa tới an ninh quốc gia.
Cơ quan an ninh Trung Quốc lấy tỉ dụ là trường hợp người nước ngoài gặp gỡ "bất cứ người nào trong cương vực Trung Quốc từng có hoạt động đe dọa an ninh quốc gia hoặc nhiều khả năng có các hoạt động như vậy".
Website này thông báo phần thưởng sẽ được trao cho người cung cấp thông tin nhưng không đưa con số cụ thể. Năm 2017, Cơ quan An ninh quốc gia Trung Quốc từng treo thưởng từ 1.600-79.700 USD cho thông báo về hoạt động điệp báo.
|
| Website tố cáo các trường hợp nghi có hành động đe dọa an ninh nhà nước của Trung Quốc. Ảnh: SCMP . |
Quét não người cần lao
Dự án quét thông báo não công dân do chính phủ Trung Quốc tương trợ đã được ứng dụng trong thực tế từ vài năm nay.
Tại công ty Hangzhou Chongheng Electric, một thiết bị quét không dây đặt trong mũ đội đầu và mũ bảo hiểm được phát cho các công nhân. Thiết bị này giúp theo dõi đổi thay về cảm xúc của các công nhân, từ buồn, vui đến tức giận. thông tin này sau đó được phân tách bởi một phần mềm AI, từ đó làm cơ sở điều chỉnh thời gian ca làm việc và giờ nghỉ giải lao.
Lãnh đạo Hangzhou Chongheng Electric cho biết công nghệ này giúp tăng năng suất người cần lao, mang về thêm 315 triệu USD lợi nhuận cho công ty trong 2 năm qua.
Một trong các trọng điểm nghiên cứu chính của công nghệ quét thông tin não là tại Đại học Ninh Ba. Jin Jia, phó giáo sư ngành khoa học não và tâm lý học nhận thức tại Đại học Ninh Ba, cho biết xúc cảm của người lao động có thể ảnh hưởng tới vớ dây chuyền vận hành công việc, gây ảnh hưởng tới cả bản thân và những người xung quanh.
"Khi hệ thống đưa ra cảnh báo, quản lý sẽ yêu cầu người cần lao ngơi nghỉ một ngày hoặc chuyển sang vị trí ít áp lực hơn. Một số công việc đòi hỏi sự tụ tập rất lớn. Không có chỗ cho sự sơ sót ở đây", bà Jin Jia nói.
Đăng nhận xét