Tình trạng người giàu ngày một trở nên no đủ hơn ở Trung Quốc đang "đe doạ" kế sinh nhai của hàng loạt công nhân có trình độ thấp.
- 19-09-2018 Hệ lụy không ngờ của chiến tranh thương mại: quan thuế đang giúp gia tăng khả...
- 18-09-2018 Bắc Kinh vẫn cứng rắn nhưng nhiều công ty Trung Quốc dìm họ lo âu về...
- 23-05-2018 Khoảng cách giàu nghèo ở Trung Quốc lớn tới mức nào?
Chen Lulu, một
công nhân
sống tại Thâm Quyến, mua sờ soạng những đồ dùng từ chiếc ô cho đến cuộn giấy vệ sinh trên Pinduoduo, một trang web mua sắm với ối những sản nhân phẩm rẻ. Những sản phẩm hao hao tại các siêu thị nằm ngoài khả năng chi trả của cô.
Chen đến từ một ngôi làng nghèo ở tỉnh An Huy, cô đã làm việc tại một tiệm làm móng gần trọng điểm thị thành Thâm Quyến từ năm 2015. Mỗi tháng, cô phải trả 3000 NDT (436 USD) cho một căn hộ hai phòng ngủ trong khu ổ chuột của thị thành, trong khi thu nhập của cô chỉ khoảng 4000 đến 5000 NDT.
"Các loại uổng sinh hoạt ở Thâm Quyến đang tăng cao, nhưng việc kiếm tiền lại ngày một khó khăn hơn." - Chen nói.
Người giàu ngày càng giàu hơn, còn người lao động lại không có dịp thăng tiến
Việc Chen phải dùng những sản phẩm được bày bán trên Pinduoduo lại là sự trớ trêu. Trong một thập kỷ qua, sự bùng nổ internet tại Trung Quốc đã tạo ra một danh sách dài các tỷ phú . thi bang lai xe may a1 Nhà sáng lập Pinduoduo - Colin Huang - là một trong số đó. Giá trị tài sản ròng của ông là 9,89 tỷ USD chỉ sau đợt IPO 1,6 tỷ USD vào tháng 7 vừa rồi.
tuy thế, thế hệ phong túc này lại không làm gì nhiều để trợ giúp những người nghèo nhất của giang san. Trong khi đó lại có rất nhiều người bị mắc kẹt bởi những công việc nặng nhọc, ít có triển vọng trong bối cảnh nền kinh tăng trưởng chậm và bít tất tay leo thang trong cuộc chiến thương mại với Mỹ.
Ở trường hợp của Chen, khi số tiền thuê nhà cô phải trả đã tăng gấp đôi trong vòng 3 năm qua thì thu nhập chỉ tăng ở mức vài trăm NDT. Điều này một phần là do các tiệm làm móng buộc phải cắt giảm các loại phí tổn, bởi các khách hàng thường lóng dịch vụ giảm giá trên các trang web.
Hệ số Gini, chỉ số đo lường về chừng độ bất bình đẳng trong thu nhập, đã cho thấy những con số khả quan hơn từ năm 2008 nhưng lại trở nên tối. < sáng dạ hơn trong vòng 2 năm trở lại đây. Hệ số trên mức 0,4 mang dấu hiệu cảnh báo về mức độ bất bình đẳng đang ở ngưỡng nguy hiểm, kèm theo nguy cơ bất ổn tầng lớp và chính trị gia tăng. Năm ngoái, con số này là 0,467, tăng từ 0,462 vào năm 2017, theo thống kê của nhà nước. Rất nhiều học giả và các tổ chức độc lập tin rằng con số thực tế còn cao hơn nhiều.
Nghiên cứu sâu hơn về những con số này còn cho thấy một kịch bản đáng lo ngại hơn. Theo số liệu từ Đại học Bắc Kinh, 1% dân số năm giữ 1/3 tổng tài sản của Trung Quốc, trong khi 25% còn lại chỉ nắm giữ 1%.
Sự phát triển chóng vánh của nền kinh tế Trung Quốc đã giúp hàng triệu người thoát khỏi cảnh đói nghèo, nhưng những thay đổi gần đây từ sản xuất bình thường sang các ngành công nghiệp giá trị gia tăng đã khiến sự chênh lệch về khoản thu nhập của người dân càng ngày càng cao. Những khoản thưởng cho các CEO và kỹ sư của các công ty công nghệ là rất khoáng đạt, nhưng hàng trăm nghìn viên chức sinh sản chỉ nhận được "một mẩu vụn" so với số tiền trên, trong đó bao gồm các nhân viên phân phối sản phẩm cho các trang web thương mại điện tử và tài xế.
Cũng chật vật kiếm sống từng ngày với trình độ thấp như Chen Lulu, Chen Jinhua "làm việc" cùng chiếc xe máy của mình 10 tiếng mỗi ngày, là người giao thực phẩm của Meituan Dianping - nền tảng giao thực phẩm lớn nhất Trung Quốc. Mỗi tháng, anh kiếm được khoảng 7000 NDT, nhiều hơn thu nhập khi làm việc tại nhà máy, nhưng anh vẫn chưa chấp thuận với số tiền đó.
Anh nói với phóng viên của Nikkei rằng: "Công việc này có nhiều sức ép hơn thế. Chúng tôi chẳng thể đến muộn dù chỉ là một phút". Anh cho biết, anh thẳng băng phải vượt đèn đỏ hoặc đi sai làn đường để có thể đến địa điểm giao hàng đúng giờ.
Nếu làm đổ thức ăn hoặc giao hàng muộn, anh sẽ phải trả tiền cho toàn bộ đơn hàng đó. Nhưng điều khiến anh thất vọng hơn cả, đó là không có cơ hội thăng tiến. Anh không học được những kĩ năng mới khi làm việc, và anh cũng không thể làm việc ở một vị trí nào khác trong công ty công nghệ.
Tuy vậy, Chen Lulu và Chen Jinhua lại may mắn hơn so với những công nhân nhập cư hay những người vẫn đang vật lộn từng ngày để kiếm sống ở các vùng nông thôn. Năm 2017, làng nhàng mỗi người sống ở vùng nông thôn chỉ kiếm được số tiền bằng 1/3 so với người sống ở các đô thị, thu nhập hàng năm là khoảng 13.432 NDT.
Chênh lệch giàu nghèo có thể gây ra những rủi ro về bất ổn xã hội
Hiện tại, Bắc Kinh đang rất kiên tâm trong việc xoá nghèo, năm 2015, chủ toạ Tập Cận Bình đã nói kế hoạch này sẽ được hoàn thành vào năm 2020. Điều đó có nghĩa là sẽ không có bất kỳ người dân Trung Quốc nào phải sống với mức thu nhập 2300 NDT mỗi năm. Tính đến năm 2017, số người nghèo vẫn rất cao, khoảng 30 triệu người. Mục tiêu của ông Tập có vẻ như một "cú sút xa", kéo theo nhiều mối lo ngại về nguy cơ thất nghiệp hàng loạt trong lĩnh vực sản xuất khi cuộc chiến thương mại với Mỹ càng ngày càng bao tay.
Cuộc chiến thương nghiệp có thể sẽ mang lại những hậu quả đáng gờm. JPMorgan ước tính rằng Trung Quốc sẽ mất khoảng 700.000 việc làm nếu Mỹ áp đặt mức thuế 25% lên 200 tỷ USD hàng hoá Trung Quốc.
Li Shi, giáo sư kinh tế học tại Đại học Sư phạm Bắc Kinh, cho biết khoảng cách giàu nghèo giữa các thị thành và các vùng nông thôn đã thu hẹp dần nhờ số tiền những công nhân nhập cư mang lại. Nếu người cần lao không được tăng thu nhập hoặc mất việc làm thì sự chênh lệch giữa thành thị và nông thôn sẽ cao trở lại và hệ số Gini sẽ có diễn biến tối dạ hơn.
Mới đây, Bắc Kinh đã cam kết tăng gói hỗ trợ tài chính cho các nước châu Phi với 60 tỷ USD, dấy lên làn sóng phản đối trên các dụng cụ truyền thông nước này, họ cho rằng số tiền này nên được sử dụng để cải thiện kế sinh nhai của người dân trong nước khi nền kinh tế đang có dấu hiệu phát triển chậm lại.
Willy Lam, một phê bình gia chính trị, cho biết: "Trung Quốc không đích thực là một nhà nước no ấm." Nhiều người dân thuộc tầng lớp thấp nhất của xã hội cảm thấy mức sống của họ ngày một nhợt khi chi phí nhà ở và y tế rất cao. Ông nói thêm: "Quy mô về bất ổn xã hội sẽ tăng. Chính quyền không thể giải quyết tình trạng này bằng cách chỉ sử dụng lực lượng cảnh sát để duy trì sự ổn định."
Bên cạnh những rủi ro về tầng lớp, sự chênh lệch về mức thu nhập sẽ cản trở vậy của Bắc Kinh trong việc xây dựng nền kinh tế định hướng tiêu dùng, khiến nước này trở nên yếu thế hơn trong cuộc chiến thương mại do phụ thuộc vào các hoạt động xuất khẩu và đầu tư.
Chính phủ Trung Quốc chừng như cũng nhận thấy sự đổi thay về chính trị. Sau một cuộc họp của Bộ Chính trị vào tháng 7, họ đã đưa ra một tuyên bố rằng quốc gia cam kết sẽ ổn định nền kinh tế khi đối mặt với "những thách thức mới". Trong đó, vấn đề việc làm được đặt lên hàng đầu trong số 6 lĩnh vực khác đó là tài chính, thương mại quốc tế, đầu tư, đầu tư nước ngoài và "những kỳ vọng".
Hương Giang
Theo Trí thức trẻ/Nikkei
Đăng nhận xét