Có thể nói, Lưu Quang Vũ là một trong những nghệ sĩ lớn của sân khấu cũng như tác giả trổi của văn học Việt Nam. Tuy nhiên, giữa lúc nhân kiệt đang vào độ chín, vào thi bang lai xe may a1 ngày 29/8/1988, Lưu Quang Vũ khuất trong một tai nạn ô tô trên quốc lộ số 5 tại Hải Dương, cùng với vợ là thi sĩ Xuân Quỳnh và con trai Lưu Quỳnh Thơ. Sự ra đi đột ngột của Lưu Quang Vũ và vợ con ông thời khắc ấy khiến cả giới văn nghệ nước nhà rất chua xót.
Vợ chồng nhà viết kịch Lưu Quang Vũ - nhà thơ Xuân Quỳnh (Ảnh tư liệu)
Theo NSND Lê Tiến Thọ - chủ toạ Hội Nghệ sĩ sàn diễn Việt Nam, sinh tiền Lưu Quang Vũ đã sáng tác 53 vở kịch, hàng trăm bài thơ, truyện ngắn và những bài viết về sân khấu. Cuộc đời và tác phẩm của ông luôn được bạn bè trong giới, người đọc, khán giả đón nhận với vị trí rất trọng thể. “Kịch Lưu Quang Vũ đầy tính triết lý, nhưng cũng rất nhân bản, luôn hướng đến giá trị Chân – Thiện – Mỹ. Những tác phẩm của Lưu Quang Vũ ra đời như những luồng gió mới mang hơi thở của thời đại… Kịch của ông luôn hướng tới cái đẹp, cái cao thượng, là niềm khát khao cải tạo từng lớp, đề cao nhân phẩm con người dám nghĩ dám làm để hoàn thiện hơn trong cuộc sống” – NSND Lê Tiến Thọ đánh giá.
Bên cạnh đó, nhiều nghệ sĩ làm nghề cũng cho rằng Lưu Quang Vũ nắm bắt được những vấn đề nóng bỏng của đời sống mà khán giả quan hoài, cộng với khả năng quan sát tinh tế và kiến thức tầng lớp thông thái của một nghệ sĩ anh tài, ông đã biết cách tư cách hóa những chi tiết trong đời thường để trở nên những trò diễn quyến rũ, tạo nên tiếng nói nghệ thuật mang tính khái quát điển hình, vươn tới ý nghĩa thời đại.
Hồn Trương Ba da hàng thịt là một trong những tác phẩm sàn diễn kinh điển của Lưu Quang Vũ, được nhiều khán giả trong và ngoài nước yêu mến, đánh giá cao.
Theo NSND Doãn Châu, người bạn thân thiết của Lưu Quang Vũ - lúc sinh tiền, Lưu Quang Vũ là tác giả dám xông vào một lĩnh vực vô cùng nhạy cảm của từng lớp lúc đó, do vậy tác giả họ Lưu gần như một “hiệp sĩ” dấn thân vào cuộc chiến giữa cái cũ và cái mới với một tấm lòng khao khát cháy bỏng, dùng ngòi bút của mình góp phần vào sự thay đổi của tổ quốc, mang lại sự công bằng, phong lưu hạnh phúc cho mọi nhà. “Chính vì vậy, kịch bản của Lưu Quang Vũ luôn có sự tìm tòi về cả nội dung, hình thức, cấu trúc… để làm sao vở diễn đến được với công chúng và lột tả được tốt nhất những gì muốn nói, cần nói” – NSND Doãn Châu chia sẻ.
Nhà viết kịch Lê Quý Hiền lại cho rằng điều quan yếu nhất trong Lưu Quang Vũ để trở nên hiện tượng sân khấu là tính tư tưởng trong những thông điệp rõ ràng, sâu sắc ở mỗi kịch bản. Ngoài ra, không như những tác giả khác, Lưu Quang Vũ viết đa dạng đề tài, thể loại. Chèo có “Nàng Sita”, đề tài quân đội có “Lời thề thứ 9”, hài kịch có “Bệnh sĩ”, đề tài công nghiệp có "Tôi và chúng ta", "giây lát vô tận"…; ngành y là “Nguồn sáng trong đời”, lĩnh vực giáo dục có “Mùa hạ cuối cùng”… Theo nhà viết kịch Lê Quý Hiền, sinh khí trong kịch bản Lưu Quang Vũ còn tồn tại với thời kì bởi cuộc sống luôn đổi thay trong dòng chảy bất tận, song vấn đề con người với triết lý nhân sinh lại là vấn đề muôn đời không bao giờ cũ.
Phạm Quỳnh
Đăng nhận xét