Việt Nam đã xây dựng chiến lược đến năm 2025 sẽ loại trừ sốt rét do nhiễm ký sinh trùng Plasmodium falciparum và định hướng đến năm 2030 tất cả sốt rét do nhiễm các loại ký sinh trùng khác đều được loại trừ.
Bộ Y tế ban hành chỉ dẫn giám sát và gian bệnh sốt rét đã xác định các thời đoạn phòng chống và loại trừ sốt rét bao gồm giai đoạn buồng sốt rét, tuổi loại trừ sốt rét và tuổi đề phòng sốt rét quay trở lại. Các giai đoạn phòng chống và loại trừ này được xây dựng trên chỉ dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới.
Sốt rét đang trong lịch trình tiến tới loại trừ nhiễm P. falciparum năm 2025 và loại trừ cả thảy vào năm 2030.
Xác định tuổi phòng chống sốt rét
Đây là một tuổi hoạt động của chương trình sốt rét triển khai thực hiện tại một tỉnh, một huyện, một xã có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét ở vùng sốt rét lưu hành hàng năm từ 1/1.000 dân số vùng sốt rét lưu hành trở lên. Trong thời đoạn này cần tụ hội thực hành các biện pháp can thiệp nhằm mục đích làm giảm truyền sốt rét và qua đó có tác động đến tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong do sốt rét. Mở rộng áp dụng các biện pháp gian và điều trị bệnh hiệu quả để đạt được diện bao phủ thảy các vùng có sốt rét truyền.
Tiêu chuẩn của giai đoạn gian sốt rét được quy định: Xã thuộc tuổi phòng chống sốt rét là xã ở vùng sốt rét lưu hành có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét làng nhàng 5 năm liên tiếp từ 1/1.000 dân số sốt rét lưu hành trở lên hoặc có ít nhất 1 năm trong vòng 5 năm có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét từ 1/1.000 dân số sốt rét lưu hành trở lên. Huyện thuộc tuổi buồng sốt rét là huyện có ít ra một xã thuộc giai đoạn buồng sốt rét. Tỉnh thuộc giai đoạn phòng chống sốt rét là tỉnh có ít nhất một huyện thuộc thời đoạn phòng sốt rét.
Xác định giai đoạn loại trừ sốt rét
Đây là một hoạt động của chương trình sốt rét khai triển thực hiện tại một tỉnh, một huyện, một xã có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét ở vùng sốt rét lưu hành dưới 1/1.000 dân số vùng sốt rét lưu hành và thực hiện các hoạt động duy trì kết quả loại trừ sốt rét trong vòng từ 3 năm trở lên.
Tiêu chuẩn của thời đoạn loại trừ sốt rét được quy định: Xã thuộc giai đoạn loại trừ sốt rét là xã ở vùng sốt rét lưu hành có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét nhàng nhàng 5 năm liên tục dưới 1/1.000 dân số sốt rét lưu hành và không có năm nào có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét từ 1/1.000 dân số sốt rét lưu hành trở lên. Huyện thuộc tuổi loại trừ sốt rét là huyện có thảy các xã thuộc tuổi loại trừ sốt rét. Tỉnh thuộc thời đoạn loại trừ sốt rét là tỉnh có tất các huyện thuộc giai đoạn loại trừ sốt rét.
Xác định thời đoạn phòng chống sốt rét quay trở lại
Đây là một giai đoạn của chương trình sốt rét triển thi bang lai xe a1 khai thực hiện tại một tỉnh, một huyện đã loại trừ sốt rét; đấu khai triển các hoạt động nhằm đề phòng sốt rét xâm nhập, quay trở lại và duy trì vững bền kết quả loại trừ sốt rét ở những năm tiếp theo.
Cơ sở khoa học để triển khai thực hành
Thực tế tại nước ta, công tác phòng sốt rét đã đạt được những thành tựu đáng kể trong thời kì qua với số người mắc sốt rét và tử vong do sốt rét giảm liên tiếp qua các năm, vùng sốt rét lưu hành thu hẹp lại; đã xây dựng khung pháp lý và chính sách về công tác gian sốt rét. Chính phủ đã tụ tập đầu tư về nguồn tài chính cho công tác phòng sốt rét, đưa hoạt động phòng sốt rét trở thành một chương trình ưu tiên về y tế. Bên cạnh đó là sự tham dự hăng hái, mạnh mẽ của cộng đồng người dân và các tổ chức tầng lớp để tạo điều kiện thuận tiện cho việc triển khai các hoạt động gian và loại trừ sốt rét một cách vững bền. Các kỹ thuật về chẩn đoán, điều trị sốt rét đã được cải thiện để đáp ứng đề nghị, năng lực giám sát phát hiện của hệ thống y tế đã được nâng cao và che toàn diện. Đã thực hiện việc phân vùng dịch tễ sốt rét cho từng tỉnh, huyện, xã; đây là cơ sở quan trọng cho việc bố trí nguồn lực, chọn lựa các hoạt động ưu tiên và vận dụng các biện pháp can thiệp cần thiết về phòng chống và loại trừ sốt rét phù hợp cho từng vùng ứng với các giai đoạn để tiến tới loại trừ sốt rét cho từng địa phương, từng vùng và toàn quốc vào năm 2030. Cơ sở khoa học này là điều kiện để thực hiện các giai đoạn của chiến lược loại trừ sốt rét đạt hiệu quả trong thời kì tới.
BS. NGUYỄN VÕ HINH
Đăng nhận xét